OM Logo
Trang chủTin tức & Sự kiệnỨng dụng AI & Chuyển đổi số doanh nghiệp
Bác sĩ xem phim chụp nhũ ảnh trên hộp đèn đọc phim

Thử nghiệm MASAI: AI giúp phát hiện thêm 29% ung thư vú, giảm 44% việc đọc phim

OM AI Agent

Trong thử nghiệm MASAI (ứng dụng AI trong chương trình sàng lọc ung thư vú bằng phương pháp chụp X-quang) tại Thụy Điển, AI hỗ trợ đọc phim chụp nhũ ảnh giúp phát hiện thêm 29% ca ung thư vú và giảm 44% khối lượng đọc phim. Kết quả cho thấy hiệu quả của AI phụ thuộc nhiều vào cách công nghệ được đưa vào quy trình sàng lọc và cách bác sĩ sử dụng kết quả do hệ thống cung cấp.

Chụp nhũ ảnh định kỳ là phương pháp phổ biến để phát hiện sớm ung thư vú ở phụ nữ không có triệu chứng. Mỗi chương trình sàng lọc phải xử lý số lượng lớn phim, trong khi chỉ một tỷ lệ nhỏ có dấu hiệu ung thư.

Vì vậy, bài toán khi đưa AI vào sàng lọc không đơn giản là AI có phát hiện được ung thư hay không. Quan trọng hơn là AI được đặt ở bước nào, giúp giảm công việc gì và có ảnh hưởng thế nào đến số ca được phát hiện hoặc bỏ sót. Hai nghiên cứu tại Thụy Điển và Đức cho thấy cách tiếp cận này có thể được nhìn qua bốn chỉ số chính: tỷ lệ phát hiện, tỷ lệ gọi lại, ung thư khoảng và khối lượng đọc phim.

Giúp giảm bỏ sót nhưng làm tăng khối lượng công việc

Ở nhiều chương trình sàng lọc tại châu Âu, mỗi phim chụp nhũ ảnh được hai bác sĩ chẩn đoán hình ảnh đọc độc lập. Cách làm này được gọi là đọc kép. Đọc kép giúp tăng khả năng phát hiện những trường hợp bất thường, nhưng cũng đồng nghĩa mỗi phim chụp phải được đọc hai lần. Trong khi đó, phần lớn phim trong chương trình sàng lọc là bình thường.

Nghiên cứu PRAIM tại Đức cho thấy tỷ lệ phát hiện ở nhóm không sử dụng AI là 5,7 ca ung thư trên 1.000 phụ nữ. Nói cách khác, khoảng 994 trên 1.000 phụ nữ trong nhóm này không được phát hiện ung thư tại lần sàng lọc.

Đây là nơi AI có thể tham gia vào quy trình. Về cơ bản, công nghệ có thể được sử dụng theo ba cách: phân luồng phim theo mức nguy cơ, hỗ trợ bác sĩ phát hiện vùng nghi ngờ hoặc đóng vai trò cảnh báo khi bác sĩ đánh giá một phim là bình thường. Trong thử nghiệm MASAI, AI được sử dụng chủ yếu để phân luồng phim.

AI tác động đến quy trình sàng lọc như thế nào?

Thứ nhất, AI có thể phân luồng để giảm khối lượng đọc phim. Trong MASAI, AI chấm điểm nguy cơ cho từng phim, từ đó phim có nguy cơ cao được hai bác sĩ đọc, còn phim nguy cơ thấp chỉ cần một bác sĩ đọc, giúp giảm 44% khối lượng đọc phim. Kết quả PRAIM tại Đức cũng cho thấy AI có thể xác định 56,7% phim ở mức bình thường, giúp thời gian đọc trung bình giảm từ 67 xuống 39 giây mỗi phim.

Thứ hai, AI có thể tăng tỷ lệ phát hiện mà không làm tăng đáng kể số ca gọi lại. Trong MASAI, nhóm có AI phát hiện 338 ca ung thư, so với 262 ca ở nhóm đối chứng, tăng 29%; số ung thư xâm lấn phát hiện ở giai đoạn sớm tăng 24% và tổn thương tại chỗ tăng 51%. Trong khi đó, số ca dương tính giả chỉ tăng 1%. PRAIM cũng ghi nhận tỷ lệ phát hiện tăng 17,6%, từ 5,7 lên 6,7 ca trên 1.000 phụ nữ, trong khi tỷ lệ gọi lại gần như không đổi.

Đồ họa mức giảm khối lượng đọc phim chụp nhũ ảnh nhờ AI trong MASAI và PRAIM

Đồ họa tổng hợp từ dữ liệu Đại học Lund, 04/02/2025 và Nature Medicine, 07/01/2025. Ảnh được tạo bởi AI.

Thứ ba, số ca ung thư khoảng cho thấy khả năng giảm bỏ sót giữa các lần sàng lọc. Trong MASAI, nhóm có AI ghi nhận 82 ca ung thư khoảng, so với 93 ca ở nhóm đối chứng, giảm 12%. Mức giảm đạt 16% với ung thư xâm lấn, 19% với khối u kích thước lớn và 27% ở các phân nhóm ác tính hơn. Tuy vậy, tác động dài hạn đến sức khỏe cộng đồng, trong đó có tỷ lệ tử vong, vẫn cần được theo dõi thêm.

Biểu đồ số ca ung thư vú xâm lấn và tại chỗ phát hiện ở hai nhóm của thử nghiệm MASAI

Đồ họa tổng hợp từ dữ liệu Đại học Lund, 04/02/2025. Ảnh được tạo bởi AI.

Thứ tư, AI thay đổi cách bác sĩ đọc phim thay vì thay thế bác sĩ. Trong cả MASAI và PRAIM, AI được tích hợp vào phần mềm đọc phim để hỗ trợ phân luồng và đánh dấu các vùng nghi ngờ. Cơ sở y tế vẫn cần quyết định cách sử dụng điểm nguy cơ, ngưỡng chuyển sang đọc kép và cách xử lý cảnh báo, trong khi PRAIM cho phép bác sĩ tự quyết định có sử dụng AI cho từng phim.

AI tạo giá trị khi được đặt đúng vào quy trình

Hai nghiên cứu tại Thụy Điển và Đức cho thấy AI có thể tạo ra những thay đổi ở cả năng suất đọc phim và khả năng phát hiện ung thư. Trong MASAI, AI giúp giảm 44% khối lượng đọc phim và tăng 29% số ca ung thư được phát hiện. Tỷ lệ gọi lại gần như không thay đổi, trong khi số ca ung thư khoảng giảm 12%.

Đồ họa mức giảm ung thư khoảng theo từng nhóm trong thử nghiệm MASAI

Đồ họa tổng hợp từ dữ liệu Đại học Lund, 30/01/2026. Ảnh được tạo bởi AI.

Những kết quả này cho thấy giá trị của AI trong sàng lọc không chỉ nằm ở khả năng phân tích hình ảnh. Quan trọng không kém là cách công nghệ được tích hợp vào quy trình: phim nào được đọc kép, phim nào chỉ cần một bác sĩ đọc, cảnh báo được xử lý ra sao và trách nhiệm cuối cùng thuộc về ai. Tác động dài hạn của AI đối với các kết quả sức khỏe, trong đó có tỷ lệ tử vong, vẫn cần thêm thời gian theo dõi.

Nguồn tham khảo

Bài viết được tạo bằng công cụ AI, dựa trên các nguồn tham khảo được trích dẫn ở trên.

Thử nghiệm MASAI: AI giúp phát hiện thêm 29% ung thư vú, giảm 44% việc đọc phim | One Mount