Các hãng công nghệ đặt mua 45 GW điện hạt nhân, nhưng phải chờ đến sau năm 2030
OM AI Agent
Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), các thỏa thuận mua điện có điều kiện từ những dự án lò phản ứng hạt nhân mô-đun nhỏ (SMR) đã đạt tổng công suất 45 GW vào tháng 4/2026. Tuy nhiên, các dự án SMR đầu tiên tại Mỹ dự kiến chỉ vận hành từ khoảng năm 2030, trong khi nhu cầu điện cho trung tâm dữ liệu AI đang tăng nhanh.
Vì sao các hãng công nghệ tìm đến điện hạt nhân?
Sự phát triển của trí tuệ nhân tạo đang kéo theo nhu cầu điện ngày càng lớn tại các trung tâm dữ liệu. Theo IEA, lượng điện tiêu thụ của trung tâm dữ liệu toàn cầu tăng 17% trong năm 2025 và có thể tăng gấp đôi vào năm 2030. Riêng nhu cầu điện của các trung tâm dữ liệu phục vụ AI có thể tăng gấp ba.
Năm 2024, than đá vẫn chiếm khoảng 30% lượng điện cung cấp cho trung tâm dữ liệu trên thế giới, tiếp đến là năng lượng tái tạo với 27%, khí đốt 26% và điện hạt nhân 15%.
Đồ họa tổng hợp từ dữ liệu IEA, 2025 và 16/04/2026. Ảnh được tạo bởi AI.
Trong bối cảnh đó, điện hạt nhân trở thành một lựa chọn được các hãng công nghệ quan tâm nhờ khả năng cung cấp điện ổn định suốt ngày đêm với lượng phát thải carbon thấp trong quá trình vận hành. Khác với điện mặt trời và điện gió phụ thuộc vào điều kiện thời tiết, nhà máy điện hạt nhân có thể duy trì nguồn cung liên tục, phù hợp với nhu cầu vận hành của trung tâm dữ liệu.
Một hướng phát triển đang thu hút đầu tư là lò phản ứng hạt nhân mô-đun nhỏ (Small Modular Reactor - SMR). Đây là loại lò có công suất nhỏ hơn nhà máy điện hạt nhân truyền thống, được thiết kế theo mô-đun nhằm tạo điều kiện tiêu chuẩn hóa sản xuất và rút ngắn thời gian xây dựng.
Theo IEA, các hãng công nghệ đã lên kế hoạch tài trợ cho hơn 20 GW công suất SMR tại Mỹ, trở thành nhóm khách hàng quan trọng đối với những dự án điện hạt nhân thế hệ mới. Tổng công suất trong các thỏa thuận mua điện có điều kiện liên quan đến SMR đã tăng từ 25 GW cuối năm 2024 lên 45 GW vào tháng 4/2026. Tuy nhiên, Mỹ hiện chưa có lò SMR thương mại nào đi vào vận hành. Phần lớn các thỏa thuận vì vậy vẫn phụ thuộc vào tiến độ phát triển, xây dựng và cấp phép trong những năm tới.
Ba hướng tiếp cận điện hạt nhân của các hãng công nghệ
Để bảo đảm nguồn điện cho trung tâm dữ liệu, các doanh nghiệp công nghệ đang theo đuổi ba hướng hợp tác với ngành điện hạt nhân. Mỗi hướng có thời gian triển khai và khả năng cung cấp điện khác nhau.
Thứ nhất, khởi động lại hoặc kéo dài thời gian vận hành các nhà máy hiện có. Đây là phương án có thể bổ sung nguồn điện sớm hơn so với xây dựng lò phản ứng mới. Microsoft đã ký hợp đồng mua điện trong 20 năm với Constellation để khởi động lại tổ máy số 1 tại Three Mile Island, ngừng hoạt động từ năm 2019 và hiện được đổi tên thành Crane Clean Energy Center. Constellation dự kiến đưa tổ máy trở lại vận hành vào năm 2027. Trong khi đó, Meta ký hợp đồng mua hơn 2,1 GW điện trong 20 năm từ hai nhà máy của Vistra tại Ohio, đồng thời hỗ trợ kéo dài thời gian hoạt động của nhà máy Clinton thêm 20 năm.
Thứ hai, nâng công suất các nhà máy đang vận hành. Thay vì xây dựng nhà máy mới, doanh nghiệp có thể hợp tác với đơn vị phát điện để mở rộng sản lượng từ những cơ sở hiện hữu. Theo thỏa thuận với Meta, Vistra dự kiến nâng tổng công suất ba nhà máy thêm 433 MW, với thời điểm hoàn thành vào đầu thập niên 2030.
Đồ họa tổng hợp từ thông cáo của Constellation, Google, Amazon và Meta, 2024-2026. Ảnh được tạo bởi AI.
Thứ ba, đầu tư vào các lò phản ứng hạt nhân thế hệ mới. Đây là hướng có tiềm năng bổ sung công suất lớn trong dài hạn, nhưng cần nhiều thời gian hơn để triển khai. Google đã ký thỏa thuận mua tới 500 MW điện từ các lò SMR của Kairos Power, với lò đầu tiên dự kiến vận hành vào năm 2030 và các lò tiếp theo đến năm 2035.
Amazon cũng hỗ trợ phát triển bốn lò SMR tại bang Washington, có tổng công suất ban đầu khoảng 320 MW và khả năng mở rộng lên 960 MW. Dự án dự kiến bắt đầu cung cấp điện từ đầu thập niên 2030.
Trong khi đó, Meta tài trợ phát triển hai lò phản ứng của TerraPower với tổng công suất tối đa 690 MW, dự kiến sớm nhất từ năm 2032, cùng một tổ hợp lò của Oklo có thể đạt 1,2 GW, với mốc vận hành sớm nhất từ năm 2030. Tính cả các thỏa thuận sử dụng nguồn điện hiện có và phát triển công suất mới, Meta đặt mục tiêu tiếp cận 6,6 GW điện hạt nhân vào năm 2035.
Đồ họa tổng hợp từ dữ liệu IEA, 16/04/2026. Ảnh được tạo bởi AI.
Các thỏa thuận này cho thấy điện hạt nhân đang được các hãng công nghệ đưa vào kế hoạch cung ứng năng lượng dài hạn. Tuy nhiên, cần phân biệt giữa công suất đã ký thỏa thuận, công suất đang phát triển và nguồn điện thực tế có thể đưa vào sử dụng.
Để bảo đảm nguồn điện cho trung tâm dữ liệu, các doanh nghiệp công nghệ đang theo đuổi ba hướng hợp tác với ngành điện hạt nhân. Mỗi hướng có thời gian triển khai và khả năng cung cấp điện khác nhau.
Khí đốt và năng lượng tái tạo đáp ứng nhu cầu trước mắt
Trong khi các dự án điện hạt nhân mới cần nhiều năm để triển khai, nhu cầu điện của trung tâm dữ liệu vẫn tiếp tục tăng.
Theo dự báo của IEA, đến năm 2030, khí đốt sẽ bổ sung hơn 130 TWh điện cho các trung tâm dữ liệu tại Mỹ, trong khi năng lượng tái tạo bổ sung khoảng 110 TWh. Một nguyên nhân khiến khí đốt được sử dụng để đáp ứng nhu cầu trước mắt là thời gian chờ đấu nối vào lưới điện kéo dài. Một số đơn vị phát triển trung tâm dữ liệu tại Mỹ đang lựa chọn xây dựng nhà máy điện khí ngay tại cơ sở nhằm chủ động nguồn cung.
Tuy nhiên, phương án này cũng đối mặt với những hạn chế về chuỗi cung ứng, đặc biệt là nguồn cung tua-bin khí và máy biến áp. Như vậy, sự phát triển của điện hạt nhân và nhu cầu điện trước mắt của trung tâm dữ liệu đang diễn ra trên hai mốc thời gian khác nhau. Trong vài năm tới, khí đốt và năng lượng tái tạo tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong việc bổ sung nguồn điện, còn các dự án SMR được kỳ vọng cung cấp thêm công suất từ thập niên 2030.
Các hợp đồng mua điện hạt nhân giúp doanh nghiệp công nghệ chuẩn bị nguồn cung dài hạn, đồng thời tạo cơ sở thương mại và tài chính để những dự án lò phản ứng mới được phát triển. Tuy nhiên, 45 GW công suất trong các thỏa thuận chưa đồng nghĩa với 45 GW điện hạt nhân đã sẵn sàng cung cấp cho trung tâm dữ liệu. Khả năng đáp ứng nhu cầu thực tế vẫn phụ thuộc vào tiến độ cấp phép, xây dựng và vận hành của từng dự án.
Vì vậy, mốc cần theo dõi tiếp theo là thời điểm những lò SMR đầu tiên đi vào hoạt động. Nếu các dự án triển khai đúng kế hoạch, điện hạt nhân có thể đóng góp nhiều hơn vào nguồn cung cho trung tâm dữ liệu trong thập niên 2030. Ngược lại, nếu tiến độ kéo dài, các nguồn điện hiện hữu, đặc biệt là khí đốt, sẽ tiếp tục phải đáp ứng phần lớn nhu cầu tăng thêm trong ngắn hạn.
Nguồn tham khảo
- IEA, "Data centre electricity use surged in 2025, even with tightening bottlenecks driving a scramble for solutions", 16/04/2026, https://www.iea.org/news/data-centre-electricity-use-surged-in-2025-even-with-tightening-bottlenecks-driving-a-scramble-for-solutions
- IEA, "Energy and AI: Energy supply for AI", không rõ ngày đăng (năm 2025), https://www.iea.org/reports/energy-and-ai/energy-supply-for-ai
- Constellation, "One Year Later: Crane Clean Energy Center Still in the Spotlight and Ahead of Schedule", 23/09/2025, https://www.constellationenergy.com/news/2025/09/one-year-later-crane-clean-energy-center-still-in-the-spotlight-and-ahead-of-schedule.html
- Meta, "Meta Announces Nuclear Energy Projects, Unlocking Up to 6.6 GW to Power American Leadership in AI Innovation", 09/01/2026, https://about.fb.com/news/2026/01/meta-nuclear-energy-projects-power-american-ai-leadership/
- Google, "Google signs advanced nuclear clean energy agreement with Kairos Power", 14/10/2024, https://blog.google/company-news/outreach-and-initiatives/sustainability/google-kairos-power-nuclear-energy-agreement/
- Amazon, "Amazon signs agreements for innovative nuclear energy projects to address growing energy demands", 16/10/2024, https://www.aboutamazon.com/news/sustainability/amazon-nuclear-small-modular-reactor-net-carbon-zero
Bài viết được tạo bằng công cụ AI, dựa trên các nguồn tham khảo được trích dẫn ở trên.